Refluks żołądkowy – objawy, diagnoza i leczenie

Refluks żołądkowy jest zaburzeniem przewodu pokarmowego, pojawiającym się, gdy treść dwunastnicy wraz z solami kwasów żółciowych cofa się do żołądka. Tam miesza się z kwasami trawiennymi i działa toksycznie na jego śluzówkę. Choroba ta objawia się nieprzyjemnym pieczeniem w przełyku, czyli zgagą.

Refluks żołądka jest jedną z najczęściej występujących chorób przewodu pokarmowego. W krajach rozwiniętych dotyczy to nawet 30% populacji. Najczęściej występującą postacią choroby refluksowej jest jej nienadżerkowa postać. Objawy refluksu żołądka są równie często spotykane u mężczyzn, jak i u kobiet, a do tego nasilają się na ogół po 40. roku życia (źródło: esoxxone.pl/wp-content/uploads/2016/09/ESSOX-refluks-poradnik.pdf).

Co to jest refluks żołądka?

Refluks żołądka to zespół różnorodnych dolegliwości, które wywołane są przez zarzucanie treści żołądkowej do przełyku. W tej chorobie połykane pokarmy zamiast dotrzeć do żołądka cofają się wraz z treścią żołądkową i kwasem solnym do przełyku. To doprowadza do nieprzyjemnego pieczenia, potocznie nazywanego zgagą.

Objawy choroby refluksowej pojawiają się regularnie, mogą występować często, a nawet codziennie. Typowym symptomem refluksu jest zgaga, jednak mogą zdarzać się także tzw. puste odbijania, kwaśny smak w ustach oraz uczucie cofania się treści żołądkowej do przełyku. Dolegliwości te na ogół nasilają się w trakcie leżenia na wznak i przy pochylaniu, zwłaszcza po obfitym lub tłustym posiłku. Refluks żołądka może powodować również objawy nietypowe, jak chrypka, suchy kaszel i ból w klatce piersiowej.

Jak leczyć refluks żołądka?

Chorobę refluksową żołądka diagnozuje się najczęściej na podstawie występujących objawów. W tym celu należy udać się do gastrologa (w ramach NFZ lub korzystając z prywatnej przychodni, np. iMed24), który w pierwszej kolejności przeprowadzi wywiad z pacjentem w celu rozpoznania symptomów. W niektórych przypadkach w diagnozie niezbędne jest wykonanie dodatkowych badań – to przede wszystkim gastroskopia i badanie pH-metryczne przełyku. Kontrola endoskopowa, za pomocą giętkiej rurki z kamerą, pozwala lekarzowi obejrzeć dokładnie przełyk, żołądek i dwunastnicę. Natomiast pH-metria przełyku to badanie mierzące, jak często i w jakiej ilości kwas żołądkowy trafia do przełyku.

Leczenie choroby refluksowej żołądka polega przede wszystkim na zmianie stylu życia i diety, dodatkowo stosowana jest kuracja farmakologiczna. Najczęściej zalecane są leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego (np. esomeprazol, pantoprazol, rabeprazol). Preparaty te należy przyjmować na czczo, najlepiej około 30 minut przed pierwszym posiłkiem dnia, wówczas ich działanie jest najskuteczniejsze. Gdy zastosowana kuracja farmakologiczna nie przynosi poprawy, konieczne jest leczenie operacyjne.

Refluks żołądka – co jeść, a czego unikać?

Po zdiagnozowaniu choroby refluksowej pacjent musi zmienić swoje nawyki żywieniowe. Podstawą jest rozłożenie posiłków na przynajmniej 5 mniejszych dziennie. W ten sposób żołądek chorego może poradzić sobie ze spożywanym pokarmem bez wydzielania dużej ilości soków żołądkowych. Dieta powinna być łatwostrawna oraz lekka. Ważne jest ograniczenie potraw smażonych i ciężkostrawnych, koniecznie należy unikać przejadania się, a także przyjmowania pozycji leżącej zaraz po spożyciu pokarmu. Osoby chorujące na refluks żołądka powinni ograniczyć spożywanie alkoholu oraz zrezygnować z takich produktów jak kawa, herbata i czekolada, które wzmagają dolegliwości. Pacjenci z nadwagą lub otyłością muszą zadbać o zrzucenie zbędnych kilogramów. Ostatni posiłek należy spożywać ok. 2 godziny przed snem.

Refluks żołądka to schorzenie przewlekłe, które może rozwijać się latami z różnym nasileniem objawów. Dolegliwość ta obniża komfort oraz jakość życia chorego, a w rzadkich przypadkach może doprowadzić do powikłań.